Złotoryja sprzed 300 lat w skali 1:800 – nowa makieta mistrza modelarstwa

Blisko pięćset miniaturowych kamieniczek i prawie tyle samo drzewek, smukłe wieże świątyń oraz nieistniejące już baszty obronne, a wszystko to otoczone szczelnym pierścieniem murów i połyskujące złotymi drobinkami – tak prezentuje się najnowsze dzieło Stanisława Zawadzkiego. Jego makieta Złotoryi z XVIII wieku, nad którą pracował przez ostatnich dwanaście miesięcy, od wczoraj jest dostępna dla odwiedzających Złotoryjski Ośrodek Kultury. Docelowo wzbogaci ekspozycję Muzeum Złota.

Pan Stanisław to najbardziej rozpoznawalny lokalny modelarz – laureat licznych konkursów i mentor wielu młodych pasjonatów, którzy przez dekady korzystali z jego doświadczenia. Od lat dokonuje rzeczy, które dla wielu wydają się niemożliwe: przenosi duże obiekty do świata precyzyjnych miniatur. W ten sposób odtwarza Złotoryję i jej historyczne elementy.

Swoją przygodę z miejskimi makietami rozpoczął pięć lat temu od modelu stacji kolejowej, który już wtedy zapewnił mu miejsce w gronie osób szczególnie zasłużonych dla miasta. W 2023 roku stworzył wierną rekonstrukcję dawnych fortyfikacji. Teraz natomiast zdecydował się na jeszcze większe wyzwanie — opracowanie modelu przestrzennego przedstawiającego Złotoryję sprzed ponad dwóch stuleci. Inspiracją był dla niego słynny rysunek Friedricha Bernarda Wernera, wybitnego śląskiego artysty, kartografa i podróżnika. Werner, żyjący w latach 1690–1776, odwiedził Złotoryję (Goldberg) najpewniej około 1749 roku i pozostawił po sobie kilka rysunków, w tym niezwykle szczegółową panoramę miasta. Choć nie wszystkie detale idealnie oddają ówczesny układ urbanistyczny, weduta ta pozostaje bezcennym źródłem wiedzy o zabudowie, która w wielu przypadkach już nie istnieje.

To właśnie ta zabytkowa panorama stała się punktem wyjścia dla makiety wykonanej przez Zawadzkiego. Przekształcenie ryciny w trójwymiarowy model pochłonęło ponad 800 godzin pracy w modelarni mieszczącej się w piwnicach ZOK-u. Po roku intensywnej pracy twórca mógł wczoraj z dumą zaprezentować swoje dzieło. Jak sam przyznał, towarzyszyła mu niepewność: „Było trochę nerwów, bo nie widziałem, jak ludzie zareagują na to, co zrobiłem”.

Reakcja publiczności nie pozostawiła wątpliwości – makieta została przyjęta owacjami. Zachwyca niezwykłą dbałością o każdy szczegół: Zawadzki wykorzystał 490 miniaturowych budynków i 470 drzewek wykonanych z hortensji, wszystko w skali 1:800. W takiej skali kominy mają zaledwie 2 milimetry wysokości, a każdy z nich posiada otwór. Twórca zadbał nawet o imitację trawy oraz złotego piasku w rzece, który odtworzył przy pomocy brokatu. Jak tłumaczył: „To trochę inna Złotoryja od tej dzisiejszej. Jest taka, jaką ją zobaczył i uwiecznił Friedrich Werner”.

Uroczyste odsłonięcie odbyło się w majsterni Strefy Odkrywania, Wyobraźni i Aktywności działającej przy ZOK-u. Burmistrz miasta złożył modelarzowi gratulacje. Podkreślił, że „Pasja pana Stanisława zasługuje na szczególne uznanie. Cierpliwość, której dzisiaj wszystkim nam tak bardzo brakuje, precyzja, zamiłowanie do drobnostek pozwalają mu na tworzenie prawdziwych dzieł sztuki”. Wspomniał również swoje spotkania z twórcą: „Oj, ciężko, nie daję rady, te kosteczki mienią mi się już w oczach” – relacjonował słowa pana Stanisława, dodając, że efekt końcowy wyprzedził jego oczekiwania. „Ale stworzenie takiego arcydzieła w rok zasługuje na wielkie brawa i szacunek” – podsumował.

W przyszłym tygodniu makieta trafi do Muzeum Złota. Burmistrz zasugerował jednak podczas wydarzenia, że warto byłoby zgromadzić wszystkie trzy makiety Zawadzkiego w jednym miejscu. „Zasługują na szczególne miejsce w naszym mieście, myślimy o tym. Tak, żeby mogli je podziwiać nie tylko mieszkańcy, ale i turyści” – zapowiedział.

WN

Na podstawie złotoryjska.pl